Uroczysta inauguracja Dni Literatury

Powitanie Gości:
Dr. Michael Wieler, Burmistrz Görlitz
Rafał Gronicz, Burmistrz Zgorzelca
Winfried Smaczny, przewodniczący Zarządu Niemieckiego Forum Kultury Europy Środkowej i Wschodniej, Poczdam

 

Sharing Europe – Ile granic jest w stanie znieść Europa?

W dyskusji panelowej udział biorą: Uwe-Karsten Heye, Olga Tokarczuk i Najem Wali


Pod hasłem Sharing Heritage Komisja Europejska ogłosiła rok 2018 Europejskim Rokiem Dziedzictwa Kulturowego. Tytuł angielski ma podkreślać wspólnotowy i łączący charakter dziedzictwa kulturowego Europy, które należy do wszystkich i za które wspólnie ponosimy odpowiedzialność. Ale jak aktualnie wygląda Europa, jako przestrzeń kulturowa, jako koncepcja polityczna i społeczna misja? Jakie wartości reprezentuje stary kontynent? Czy jesteśmy gotowi ręczyć za jego wartości i równocześnie dzielić je z innymi?


Dyskusja na temat przyjmowania uchodźców, prowadzona w wielu krajach Europy Środkowo-Wschodniej od czasu tak zwanego kryzysu uchodźczego w 2015 roku, wywołała nie tylko debatę antyimigracyjną, lecz prawdziwą nagonkę przeciwko temu, co odmienne, przeciwko Innemu, a także przeciwko liberalnemu sposobowi myślenia w ogóle. Wprowadziła tym samym Czechy, Słowację, Węgry i Polskę na kurs konfrontacyjny z Unią Europejską. Czy obraz Europy jako twierdzy liberalnych demokracji zaczyna się na naszych oczach kruszyć? Czy nacjonalizm zdobywa coraz więcej władzy i wpływu?


Nasi goście – Uwe-Karsten Heye i Najem Wali – doświadczyli w swoich ojczyznach wojny i ucieczki. Byli wypędzonymi i szukającymi schronienia, a dziś angażują się na rzecz ludzi, którzy – tak jak kiedyś oni sami – poszukują nowej ojczyzny. Olga Tokarczuk swoją twórczością literacką sprzeciwia się aktualnej polskiej polityce historycznej z jej skrętem w kierunku nacjonalizmu. Kiedy po ukazaniu się jej ostatniej książki, Ksiąg Jakubowych (opublikowanych w 2015 roku, dotychczas nie ukazało się jeszcze tłumaczenie na niemiecki), skrytykowała kurs rządu polskiego i wypowiedziała się na rzecz Polski otwartej na świat, spotkała ją fala nienawiści, grożono jej także śmiercią.


Z tymi  Gośćmi chcielibyśmy podyskutować o teraźniejszości Europy, o granicach przebiegających między krajami, ale także o granicach pomiędzy ludźmi, o tych, pomiędzy tym, co można powiedzieć a co można uczynić, wreszcie o granicach tolerancji i wzajemnego szacunku.


Uwe-Karsten Heye, ur. w Reichenberg (obecnie Liberec), dziennikarz, był attaché prasowym i pisał przemówienia dla Willy’ego Brandta, rzecznik rządu Gerharda Schrödera oraz dziennikarz stacji telewizyjnych ARD i ZDF. Jego wspomnienia o ucieczce i okresie powojennym Vom Glück nur ein Schatten (Ze szczęścia tylko cień) sfilmowano pod tytułem Schicksalsjahre z Marią Furtwängler w roli głównej. W 2000 roku Heye założył stowarzyszenie Gesicht zeigen! Für ein weltoffenes Deutschland (Pokaż prawdziwe oblicze! Na rzecz Niemiec otwartych na świat), którego jest przewodniczącym. W marcu 2018 roku pojawi się na rynku wydawniczym jego autobiografia Und nicht vergessen (I nie zapomnieć).


Olga Tokarczuk, ur. w Sulechowie, pisarka, jest z wykształcenia psychologiem. Wielokrotnie zdobywała ważne nagrody, w tym była siedmiokrotną finalistką i dwa razy podwójną laureatką (jury i publiczności) Nagrody Literackiej „Nike”, otrzymała także Uznamską Nagrodę Literacką i Międzynarodową Nagrodę Brückepreis europejskiego miasta Görlitz-Zgorzelec. Po niemiecku ukazały się dotychczas m.in. powieści Dom dzienny, dom nocny (2001), Gra na wielu bębenkach (2006), Bieguni (2009) i Prowadź swój pług przez kości umarłych (2011). Ta ostatnia powieść sfilmowana została przez Agnieszkę Holland w 2017 roku pod tytułem Pokot.


Najem Wali, ur. w Bastrze, uciekł z Iraku w 1980 roku po wybuchu wojny iracko-irańskiej do Niemiec. Przez długi czas był korespondentem arabskiego dziennika Al-Hayat, zajmując się kulturą. Pisze regularnie do m.in. Süddeutsche Zeitung, Neue Zürcher Zeitung, taz i do magazynu Der Spiegel. Jest autorem licznych powieści i opowiadań. W 2017 roku opublikował Die Balkanroute. Fluch und Segen der Jahrtausende (Trasa przez Bałkany. Przekleństwo i błogosławieństwo tysiącleci), a w 2018 Saras Stunde (Godzina Sary).


Prowadzenie: dr Weronika Priesmeyer-Tkocz, Akademia Europejska w Berlinie
języki: D i PL, tlumaczenie symultaniczne Piotr Żwak

wstęp wolny